Çin’de tatil, etkinlik ve sosyal medya fotoğrafları için alınan ucuz kıyafetleri yalnız bir ya da iki kez giydikten sonra elden çıkarma eğilimi yayılıyor. “Cipaoyi” olarak anılan bu giysiler çoğunlukla parça başına 50 yuanın altında satılıyor; kullananlar kıyafetleri çöpe atabiliyor ya da ikinci el platformlarında yeniden satışa çıkarabiliyor. Özellikle genç kadınlar arasında ilgi gören akım, bu yılki Milli Bayram tatilinde öne çıktı.
Henan eyaletinin Xinxiang kentinde ofis çalışanı olan 37 yaşındaki Chang Yajie, Hainan tatili öncesinde plaj eteği, mayo ve şapka dâhil beş parça için erken ekimde toplam 200 yuan harcadı. Chang Yajie, tatil dönüşünde bu kıyafetleri çöpe attı. Geçmişte daha pahalı tatil kıyafetleri aldığını, ancak günlük hayatta kullanamadığı bu parçaların dolabın arkasında kaldığını söyledi.
Çin’in kısa video platformu Douyin’de tek kullanımlık kıyafetlerle ilgili paylaşımlar 60 milyondan fazla görüntülendi. Üniversite öğrencisi Wu Xiangmeng, ucuz kıyafetler sayesinde seyahat bütçesinde konaklama, yemek ve etkinliklere daha fazla kaynak ayırabildiğini söyledi. Wu, giydiği parçaları çöpe atmak yerine Xianyu ve Xiaohongshu gibi platformlarda yeniden satmaya çalışıyor.
Bu giysilerin düşük fiyatında basit kesimler ve üretim süreçleri etkili. Hangzhou’da konfeksiyon fabrikası işleten Zhang Bingquan’a göre bazı parçaların üretim maliyeti 10 yuanın altına düşebiliyor. Ancak yoğun fiyat rekabeti, kimi üreticilerin daha ince ve düşük kaliteli kumaşlar kullanmasına yol açabiliyor.
Hangzhou First People’s Hospital dermatoloji bölümünde başhekim yardımcısı olan Zhong Jianbo, düşük fiyatlı kıyafetlerde kullanılan kumaş ve boyaların yüksek düzeyde kimyasal kalıntı içerebileceği uyarısında bulundu. Jiangsu People’s Hospital dermatoloğu Sun Weiling de sert kumaşların özellikle hassas bölgelerde cilt tahrişine ve hasara yol açabileceğini belirtti.
Çin Döngüsel Ekonomi Derneği’nin verilerine göre ülkede kişi başına yılda ortalama 16 parça giysi çöpe atılıyor. Yıllık giysi atığı miktarının 2030’da 50 milyon tona ulaşması bekleniyor. Shanghai merkezli geri dönüşüm platformu Feimayi’nin sürdürülebilir kalkınma sorumlusu Deng Qihua, Milli Bayram tatilinde topladıkları tekstil miktarının geçen yılın aynı dönemine göre neredeyse iki katına çıktığını söyledi. Bazı kıyafetlerin üzerinde satış etiketleri bile duruyordu. Deng, sentetik elyaf karışımlarından üretilen giysilerin geri dönüşümünün zor ve maliyetli olduğuna da dikkat çekti.