İçeriğe geç
Sinema

Bir diş izi, bir tırnak parçası: Çin’in gerçek suç dosyaları beyazperdede

Çin’de Ulusal Gün tatilinin en çok konuşulan filmlerinden biri, seyircinin dikkatini büyük kovalamacalardan çok küçücük izlere çeviriyor. Chen Sicheng’in yönettiği Traces of Justice (《神探之痕迹》), gerçek vakalardan yola çıkarak bir diş izi, bir tırnak parçası ya da bir parmak izinin nasıl yıllarca çözülemeyen dosyaların anahtarına dönüşebildiğini anlatıyor.

1 Ekim’de gösterime giren film, Çin’in önde gelen mermi ve iz inceleme uzmanlarından Cui Daozhi’nin yaşamından esinleniyor. 92 yaşındaki Cui, yetmiş yılı aşan meslek hayatı boyunca 1.200’den fazla ağır vakada görev aldı; 7.000’den fazla iz ve fiziksel delili inceledi. Filmde ondan esinlenen Cui Xun karakterini gençlik yıllarında Zhang Yi, ileri yaşlarında ise Li Xuejian canlandırıyor.

Film, dört farklı döneme yayılan gerçek vakalar üzerinden yalnızca bir uzmanın hayatını değil, Çin’de kriminal inceleme teknolojisinin yaklaşık yarım yüzyıllık dönüşümünü de izliyor. 1970’lerde diş izi karşılaştırmasından başlayan yolculuk, 1980’lerde tırnak izlerinin kimliklendirilmesine, 1990’larda patlayıcı incelemelerine ve 2010’larda DNA teknolojisine uzanıyor.

Polisiye gerilimin merkezinde “iz” var

Traces of Justice klasik suç filmlerindeki takip, çatışma ve sürpriz ters köşeleri geri plana itiyor. Kamera; laboratuvar masalarına, dosyalara, büyüteçlere ve çoğu zaman gözden kaçabilecek kadar küçük ayrıntılara yaklaşıyor. Filmin dramatik gerilimi de tam olarak burada kuruluyor: Bir suç mahallinde geride kalan en küçük iz, doğru okunduğunda bütün hikâyeyi değiştirebiliyor.

Yönetmen Chen Sicheng, filmin görsel dilini de bu düşünce üzerine kurdu. Yapımda sık kullanılan makro çekimler; diş izleri, parmak izleri ve diğer fiziksel ayrıntıları neredeyse soyut bir görselliğe dönüştürüyor. Böylece film, kriminal incelemeyi yalnızca teknik bir süreç olarak değil, “küçük ayrıntıdan büyük gerçeğe ulaşma” fikri üzerinden sinemasal bir dile taşıyor.

Harbin yalnızca fon değil, hikâyenin bir parçası

Filmin önemli bölümü Cui Daozhi’nin uzun yıllar çalıştığı Harbin’de çekildi. Yapım ekibi farklı dönemlerin kent dokusunu yeniden kurmak için on bine yakın görsel ve arşiv malzemesinden yararlandı; ofisler, apartman koridorları, sokaklar ve küçük dükkânlar dönemin atmosferine göre yeniden tasarlandı.

Bu tercih, filmi yalnızca bir biyografi ya da suç hikâyesi olmaktan çıkarıyor. Harbin’in değişen sokakları, çalışma ortamları ve gündelik hayat ayrıntıları, Çin’in kriminal inceleme teknolojisindeki dönüşümle birlikte ilerleyen ikinci bir zaman çizgisi oluşturuyor.

Gişede de öne çıktı

Film yalnızca eleştirel ilgiyi değil, seyirci ilgisini de çekmiş durumda. 4 Ekim itibarıyla yaklaşık 257 milyon yuan hasılata ulaşan Traces of Justice, Ulusal Gün tatili gişesinde ilk sıraya yerleşti. Aynı dönemde Çin’in 2026 yılı toplam sinema hasılatı da 30,2 milyar yuanı aştı.

Ancak filmin asıl ayırt edici yanı gişe performansından çok, genellikle perde arkasında kalan bir mesleği hikâyenin merkezine taşıması. Traces of Justice, suçun çözümünü “dâhice sezgi”ye değil; sabra, tekrar tekrar yapılan karşılaştırmalara ve delilin sessiz dilini okumaya dayandırıyor.

Kaynak: Xinhua; gişe verileri: China Daily